Yr amgylchedd ac amaethyddiaeth

Pa sectorau gaiff eu heffeithio?

Byddai ymadael â’r UE heb gytundeb yn cael effaith sylweddol ar ein sectorau bwyd, ffermio, pysgota a’r amgylchedd. Mae’r rhain yn bwysig i’r economi wledig ac yn helpu i gynnal yr iaith Gymraeg.

Yn syth ar ôl pleidlais y refferendwm, sefydlon ni Grŵp Bord Gron Gweinidogol ar Brexit gan ddwyn ynghyd randdeiliaid allweddol i gydweithio er mwyn sicrhau’r canlyniad gorau i Gymru.

Ym mis Chwefror 2018 cyhoeddon ni adroddiad senarios yr UE, a baratowyd gan y grŵp bord gron. Roedd yr adroddiad hwn yn disgrifio effeithiau posibl amryw o senarios, gan gynnwys Brexit heb gytundeb. Ers hynny, mae Llywodraeth Cymru wedi cymryd nifer o gamau i baratoi ar gyfer pob senario, gan gynnwys Brexit heb gytundeb. 

Mae’r rhain yn cynnwys:

  • buddsoddi mewn llongau newydd, modern yn barod ar gyfer y gofynion gorfodi morol ychwanegol ar ôl Brexit.
  • lansio porthol newydd Busnes Cymru i asesu pa mor barod yw eich busnes am Brexit
  • Gweithio i ddatblygu ein diwydiant bwyd a diod ar ôl Brexit, gan gynnwys Cynllun Gweithredu Bwyd a Diod newydd a chefnogi’r digwyddiad Blas Cymru ym mis Mawrth 2019 a fydd yn dwyn ynghyd gynhyrchwyr, prynwyr a gweithwyr proffesiynol yn y diwydiant.
  • ymgynghori ar Brexit a’n Tir, sy’n nodi ein cynigion ar gyfer cefnogi ffermwyr ar ôl Brexit.
  • nifer o brosiectau Cronfa Bontio’r UE, gan gynnwys hyfforddi mwy o filfeddygon i gynnal y gwaith papur ychwanegol a allai fod yn angenrheidiol a phrosiect meincnodi ar gyfer ein diwydiant cig coch.

Hyd yn oed os na fydd cytundeb i ymadael â’r UE, fydd rhai pethau ddim yn newid.

Mae Llywodraeth Cymru’n ymrwymedig o hyd i weithredu ein polisïau a’n deddfwriaeth i amddiffyn ein hamgylchedd morol a gwella ansawdd yr aer. Ers y diwrnod cyntaf,  rydym wedi mynd ati i drosglwyddo deddfwriaeth yr UE a fydd yn gweithio i Gymru. Ac rydym yn parhau i gydweithio â rhanddeiliaid i sicrhau’r canlyniad gorau i Gymru. 

Mae’r wybodaeth isod yn nodi’r prosesau rheoleiddio a fydd yn newid os bydd Brexit heb gytundeb yn digwydd. Mae Llywodraeth Cymru wedi cydweithio’n agos â Defra i sicrhau bod yr wybodaeth yn eu nodiadau technegol yn berthnasol i Gymru. Os bydd cyfnod pontio, yna fydd pethau ddim yn newid yn y tymor byr.

Ochr yn ochr â’r materion rheoleiddiol hyn, bydd angen ichi wneud penderfyniadau busnes am faterion fel cael gafael ar gynhwysion; costau tariff ychwanegol; gofynion tollau a materion cyflenwi. Efallai hefyd y bydd oedi ar y llwybrau teithio yn effeithio ar eich busnesau. Mae rhagor o wybdoaeth ar gael ar wefan Busnes Cymru a Cyswllt Ffermio.

Ceir gwybodaeth a phecynnau am Brexit ar wefan Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth hefyd.

Pysgodfeydd a masnach

Ni fydd cwotâu na mesurau pysgota technegol yn newid yn y tymor byr, hyd yn oed heb gytundeb. Fodd bynnag, mae ansicrwydd o hyd ynghylch beth fydd yn digwydd yn y tymor canol  a’r hirdymor os yw’r DU’n ymadael â’r UE heb gytundeb.

Mae’n debygol y bydd hyn yn cael effaith sylweddol ar ein diwydiant pysgota. Mewn senario heb gytundeb, caiff y DU ei thrin fel trydedd wlad, a bydd angen cymryd camau ychwanegol fel:

  • tystysgrifau allforio dalfeydd a thystygrifau iechyd i allforio
  • newid y drefn labelu
  • newid y llwybr i’r farchnad, ee allforio drwy Fannau Archwilio ar y Ffin
  • newid y trefniadau masnachu â gwledydd tu allan i’r UE. Er enghraifft, rydym yn allforio cregyn moch i Dde Corea o dan gytundeb masnach yr UE ar hyn o bryd.

I gael yr wybodaeth ddiweddaraf, cofiwch gofrestru ar gyfer ein cylchlythyr pysgodfeydd a dilynwch ni ar Twitter  

Rhagor o wybodaeth 
Gwybodaeth i gynhyrchwyr bwyd a diod ar busnescymru.llyw.cymru
Pysgota masnachol a marchnata bwyd môr os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Paratoi am newidiadau ar y ffin os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK 

Teithio gyda’ch Anifail Anwes

Os ydych am fynd â’ch anifail anwes dramor, bydd gofynion a dogfennau iechyd ychwanegol os bydd Brexit heb gytundeb. Bydd rhaid trafod y paratoadau hyn o leiaf bedwar mis cyn ichi deithio. Mae’r gofynion ychwanegol yn cynnwys:

  • prawf gwaed a brechiad rhag y gynddaredd
  • tystysgrif iechyd

Rhagor o wybodaeth 
Teithio i Ewrop gydag anifeiliaid anwes ar ôl Brexit (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Masnachu mewn Anifeiliaid a Chynnyrch Anifeiliaid

Bydd yr holl reoliadau cyfredol mewn perthynas ag iechyd a lles anifeiliaid yn aros yr un fath. Mae hyn yn cynnwys yr holl ddeddfwriaeth am iechyd a lles anifeiliaid ym maes ffermio, lladd-dai a chludo anifeiliaid byw.

Byddwn yn dal ati i ganolbwyntio ar y rhaglen dileu TB ac yn aros yn barod am achosion posibl o glefyd anifeiliaid. Ni fydd unrhyw wiriadau na gofynion ychwanegol wrth fewnforio anifeiliaid a chynnyrch anifeiliaid ond bydd  y trefniadau allforio anifeiliaid byw neu gynnyrch anifeiliaid yn newid, gan gynnwys:

  • tystysgrifau iechyd ychwanegol i allforio gan filfeddygon cymwys
  • newid y rheolau ynghylch symud ceffylau
  • gofynion labelu newydd
  • newid y llwybr i’r farchnad. Bydd angen i anifeiliaid a chynnyrch gael eu hallforio i’r UE drwy Fannau Archwilio ar y Ffin.

Rhagor o wybodaeth
Paratoi am newidiadau ar y ffin os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK 
Allforio anifeiliaid byw neu gynnyrch anifeiliaid os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Mynd â cheffylau dramor os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Mewnforio anifeiliaid byw neu gynnyrch anifeiliaid os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Marciau iechyd ar bysgod, cig a chynnyrch llaeth os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Allforio a mewnforio bwyd

Bydd holl reoliadau am ddiogelwch bwyd a rheolau cynhwysion yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn aros yr un fath.

Ni fydd unrhyw newid i fewnforion bwyd a disgwylir y bydd y bwydydd sydd â statws dynodiad daearyddol o dan gynlluniau PGI, PDO a TSG yr Undeb Ewropeaidd yn parhau i gael eu cydnabod gan yr UE.

Os bydd Brexit heb gytundeb, dyma’r pethau fydd yn newid. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y hysbysiadau technegol a baratowyd gan Defra – ac mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio gyda Defra i sicrhau bod yr wybodaeth yn gywir ac yn berthnasol i Gymru:

  • bydd y trefniadau labelu a’r cynhwysion ar gyfer cynnyrch bwyd yn newid a bydd trefniadau arbennig ar gyfer masnachu dŵr mwynol naturiol
  • y trefniadau ar gyfer masnachu nwyddau bond, megis alcohol
  • bydd angen allforio cynnyrch drwy Fan Archwilio ar y Ffin os oes cynhwysion sy’n tarddu o anifeiliaid, a bydd angen tystysgrifau iechyd ychwanegol ar eu cyfer.

I gael gwybod y diweddaraf, eich ar y wefan Bwyd a Diod neu wefan Cywain.

Rhagor o wybodaeth
Newidiadau i’r trefniadau labelu bwyd ar ôl Brexit (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Cynhyrchu a labelu bwyd os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK   
Cynhyrchu a phrosesu bwyd organig os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Paratoi am newidiadau ar y ffin os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK 
Masnachu gyda'r UE os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Asiantaeth Safonau Bwyd (Saesneg yn unig) 

Y Polisi Amaethyddol Cyffredin (PAC) a’r Rhaglen Datblygu Gwledig (RDP) 2014-20

Bydd pob cynllun o dan y PAC a’r RDP yn parhau i weithredu fel arfer. Golyga hyn y bydd Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) yn aros yr un fath i’n ffermwyr ni yn 2019 a 2020 a bydd yr holl gontractau seiliedig ar dir (Glastir a Coetir) yn aros o dan yr un rheolau a rheoliadau.

Bydd yr holl gynigion grantiau o dan gynlluniau economaidd-gymdeithasol yr RDP yn dal ati i weithredu o dan y rheolau a rheoliadau presennol hefyd.

Bydd pob hawliad a ddaw i law ar ôl 29 Mawrth yn cael ei dalu, yn unol â’r gwarant a roddwyd gan y Trysorlys.

Rhagor o wybodaeth
Taliadau Gwledig Cymru (RPW) ar LLYW.CYMRU   
FTaliadau fferm os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Cemegion

Mae Llywodraeth Cmru o blaid aros o fewn EU REACH. Ond rydym yn gweithio gyda Llywodraeth y DU i gynllunio ar gyfer cyfundrefn ar wahân i reoleiddio gemegion yn y DU os bydd Brexit heb gytundeb.
 
Yn anorfod, bydd hyn yn creu baich gwaith newydd i gwmnïau sy’n masnachu yn y DU ac yn yr UE, oherwydd bydd rhaid cydymffurfio â dwy system reoleiddio. Bydd y meysydd canlynol yn newid os bydd Brexit heb gytundeb:

  • dosbarthiad, labelu a phecynnu cemegion (CLP)
  • cofrestru, gwerthuso, awdurdodi a chyfyngu ar gemegion (REACH)
  • allforio a mewnforio cemegion peryglus
  • rheoleiddio cynnyrch bioddinistriol, mercwri, llygryddion organig parhaol, plaladdwyr, gwrteithiau a nwyon sy’n teneuo’r osôn neu nwyon wedi’u fflworeiddio

Rhagor o wybodaeth
Y canllawiau diweddaraf ar CLP, REACH, mewnforio ac allforio, bioddinistrwyr, mercwri, llygryddion organig parhaol a phlaladdwyr (Saesneg yn unig) ar HSE.gov.uk 

Cemegion ac ymadael â’r UE – Canllawiau Ychwanegol – Yr hyn y mae angen i fusnesau ei wneud os na fydd cytundeb Brexit
Rheoliad Cynhyrchion Bioddinistriol (Saesneg yn unig) ar HSE.GOV.UK 
Dosbarthiad Labelu a Phecynnu (CLP) (Saesneg yn unig) ar HSE.GOV.UK 
Cydsyniad Gwybodus Ymlaen Llaw (Saesneg yn unig) ar HSE.GOV.UK   
Rheoleiddio plaladdwyr os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Gweithgynhyrchu a marchnata os bydd Brexit heb gytundeb (Saeneg yn unig) ar GOV.UK
Defnyddio a masnachu nwyon wedi'u fflworeiddio a sylweddau sy'n teneuo'r osôn os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Ansawdd yr aer

Mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio i drosglwyddo deddfwriaeth yr UE a sicrhau ei bod yn gweithio i Gymru. Bydd y gwaith i wella ansawdd aer Cymru’n parhau fel arfer, yn ogystal â’r gwaith gyda Defra a gweinyddiaethau datganoledig eraill i daclo llygredd aer ar draws y DU ar ôl Brexit.  

Rhagor o wybodaeth
Safonau allyriadau diwydiannol ('technegau gorau sydd ar gael') os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Iechyd planhigion, Hadau a Deunydd Lluosogi Planhigion

Hyd nes inni ymadael â’r UE, bydd yr hawliau rhywogaethau planhigion, gan gynnwys y rhai sydd gan fusnesau’r DU, yn parhau i gael eu cydnabod yn y 27 gwladwriaeth arall. Bydd yr holl reoliadau ynghylch plaladdwyr yn parhau’n ddilys hefyd. Ond bydd y canlynol yn newid os ceir Brexit heb gytundeb:

  • y gofynion ar gyfer mewnforio ac allforio planhigion  
  • y trefniadau ar gyfer masnachu rhywogaethau sydd mewn perygl
  • y trefniadau ar gyfer organebau a addaswyd yn enetig (GM)
  • y trefniadau ar gyfer hawliau rhywogaethau planhigion a marchnata hadau a deunydd lluosogi planhigion

Rhagor o wybodaeth
Hawliau rhywogaethau planhigion a marchnata hadau a deunydd lluosogi planhigion os bydd Brexit heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Mewnforio ac allforio planhigion os na fydd cytundeb ymadael (Saesneg yn unig) ar GOV.UK 

Cludo llwythi o wastraff i mewn ac allan o'r UE

Os bydd y DU yn ymadael â'r UE heb gytundeb bydd y trefniadau o ran trwyddedu'r gwaith o gludo llwythi o wastraff yn newid.   Byddai'r trefniadau cymeradwyo presennol i gludo gwastraff hysbysedig rhwng y DU a'r UE ar ôl 29 Mawrth 2019 yn amodol ar broses ailgymeradwyo. Mae Defra wrthi'n trafod y trefniadau newydd gydag Aelod-Wladwriaethau eraill o fewn yr UE. 

Rhagor o wybodaeth
Cynnal parhad y gwaith o gludo llwythi o wastraff os na fydd cytundeb Brexit (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Pecyn Partneriaeth: paratoi ar gyfer newidiadau yn ffin y DU ar ôl ymadael â'r UE heb gytundeb (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Nesaf: cydlyniant cynunedol >